W skrócie: W 2026 roku skończyła się obowiązująca od 2021 r. zasada rozdzielności funduszy europejskich i obronności. Firmy rozwijające technologie podwójnego zastosowania (dual-use) mogą obecnie sięgać po wsparcie z sześciu równoległych źródeł: nowego obszaru technologii obronnych w
instrumencie STEP (FENG), konsultowanego Kredytu BGK na wytwarzanie produktów podwójnego zastosowania, krajowego Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO), regionalnych programów Fundusze Europejskie dla województw oraz unijnych EDIP i EDF. Większość naborów jest planowana na drugą połowę 2026 roku. Stan na czerwiec 2026.
Przez całą perspektywę 2021–2027 obowiązywała żelazna reguła: fundusze europejskie nie mogły finansować przemysłu obronnego, a typowe technologie militarne były wprost wykluczone z programów takich jak FENG. W ciągu kilku miesięcy 2025 i 2026 roku ta zasada przestała obowiązywać. To efekt nowelizacji rozporządzenia UE dotyczącego inicjatywy STEP (Strategic Technologies for Europe Platform) oraz decyzji polskiego rządu, by przekierować część środków na bezpieczeństwo i odporność państwa. Dla przedsiębiorstw oznacza to nowy, równoległy strumień finansowania — często bez konieczności posiadania koncesji zbrojeniowej.
Poniżej analizujemy, z jakich konkretnie programów mogą skorzystać firmy planujące projekty B+R i wdrożeniowe w obszarze dual-use: kto będzie beneficjentem, jakie technologie i projekty będą finansowane, jaka jest forma i wielkość wsparcia, budżet oraz orientacyjny harmonogram naborów.
Co się zmieniło — dual-use wchodzi do funduszy europejskich
Punktem zwrotnym była decyzja Komitetu Monitorującego FENG z 4 lutego 2026 r., który dodał do programu nowy obszar wsparcia: rozwój technologii obronnych i podwójnego zastosowania. Zmiana wynika z nowelizacji Rozporządzenia (UE) 2024/795, rozszerzającej inicjatywę STEP o czwarty obszar — technologie obronne. Dotychczas STEP obejmował trzy osie: technologie cyfrowe i deep-tech, czyste technologie (cleantech) oraz biotechnologie.
Równolegle uruchamiane są instrumenty krajowe (Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności), regionalne (programy wojewódzkie) oraz unijne (EDIP, EDF). Kluczowe rozróżnienie na starcie: dual-use to nie to samo co przemysł zbrojeniowy. Wystarczy, że produkt lub usługa firmy może znaleźć zastosowanie zarówno cywilne, jak i w obszarze bezpieczeństwa lub obronności — często nawet pośrednie. To otwiera programy dla firm, które nigdy wcześniej nie kojarzyły się z sektorem obronnym.
STEP — nowy obszar technologii obronnych i dual-use
Do instumentu STEP włączony został kolejny obszar tematyczny tj. technologie obronne i podwójnego zastosowania — w szczególności zdolności priorytetowe z europejskiej Białej Księgi Obronności: obronę powietrzną i rakietową, cyberbezpieczeństwo, systemy dronowe i antydronowe, AI, walkę radioelektroniczną i technologie kosmiczne. W schemacie inwestycyjnym (PARP) maksymalne dofinansowanie ma wynieść do 140 mln zł, a w B+R (NCBR) do 150 mln zł. Uruchomienie naboru obronnego: III-IV kw. 2026 r.
STEP to cała rodzina naborów w ramach Działania FENG.05.01 „Fundusz Wsparcia Technologii Krytycznych". Strukturę wyznaczają trzy krzyżujące się wymiary: sektor, typ projektu i ścieżka.
- Sektory (3 cywilne + 1 nowy): biotechnologie (BIOTECH), technologie cyfrowe i deep-tech (DIGITAL i DEEP-TECH), czyste i zasobooszczędne technologie (CLEANTECH) oraz — od lutego 2026 — DEFENCE (nowy obszar w Priorytecie 5).
- Typy projektów (2): projekty B+R (NCBR) oraz inwestycyjne/wdrożeniowe (PARP).
- Ścieżki (2): Ścieżka A — innowacyjność (rozwiązanie innowacyjne, najnowocześniejsze lub przełomowe o znaczącym potencjale gospodarczym dla rynku UE) oraz Ścieżka B — strategiczna niezależność (ograniczanie zależności UE od państw trzecich i wzmacnianie łańcuchów wartości technologii krytycznych).
📌 STEP finansuje wyłącznie
wytwórców technologii krytycznych (stronę podażową), nie ich użytkowników — szczegółowo wyjaśniamy to w artykule
„Instrument STEP — dla kogo jest ten program?". Poniżej znajdują się podstawowe parametry konkursów STEP:
| Parametr |
Schemat B+R (NCBR) |
Schemat inwestycyjny (PARP) |
| Maks. dofinansowanie |
do 140 mln zł |
do 150 mln zł |
| Min. koszty kwalifikowane |
7 mln zł |
10 mln zł |
| Intensywność wsparcia |
mikro/małe 60–80%, średnie 50–75%, duże 40–65%, jednostki naukowe 100% |
Regionalna Pomoc Inwestycyjna + premia STEP 5–20% (zwykle do ok. 75%) |
| Wymagany staż |
min. 24 miesiące |
min. 36 miesięcy + przychody min. 20% kosztów projektu |
| Beneficjenci |
MŚP, duże firmy, konsorcja z nauką |
MŚP, duże firmy |
FENG — Kredyt na wytwarzanie produktów podwójnego zastosowania (BGK)
To inwestycyjny instrument Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK), konstrukcyjnie zbliżony do Kredytu technologicznego FENG. Wspiera projekty polegające na rozpoczęciu lub rozwoju wytwarzania produktów podwójnego zastosowania w oparciu o posiadane prawa własności intelektualnej (wyniki prac B+R, licencje, patenty).
Kto może aplikować: mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) z całej Polski — z wyłączeniem inwestycji w Warszawie i powiatach ościennych.
Jakie projekty i technologie: inwestycje w wytwarzanie produktów dual-use (cywilnych i wojskowych), ściśle wskazanych w Załączniku I do Rozporządzenia (UE) 2021/821.
Forma i wielkość wsparcia: mechanizm mieszany — przedsiębiorca zaciąga kredyt inwestycyjny w banku komercyjnym, a część kapitału jest spłacana premią (dotacją) wypłacaną przez BGK. Intensywność wsparcia do 70% kosztów netto inwestycji, zgodnie z Mapą Pomocy Regionalnej. Wymagana zdolność kredytowa oraz promesa/warunkowa umowa kredytu.
Harmonogram: nabór planowany na IV kwartał 2026 r.
Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO) — filar KPO
Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO) to instrument finansowany w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO), skupiony na odporności i bezpieczeństwie państwa. To nie klasyczny konkurs grantowy, lecz mechanizm łączący pożyczki i wejścia kapitałowe.
Budżet: łącznie ok. 22,4 mld zł, z czego ok. 11,2 mld zł dla przedsiębiorców — w tym ok. 6,7 mld zł na inwestycje kapitałowe i ok. 4,5 mld zł na pożyczki BGK. Komponent przemysłowy to ok. 4 mld zł.
Kto i na co: pożyczki BGK dla MŚP i dużych firm, a wejścia kapitałowe (realizowane przez Chrobry S.A.) m.in. dla start-upów i firm planujących skalowanie. Wsparcie obejmuje budowle ochronne, infrastrukturę podwójnego zastosowania, cyberbezpieczeństwo oraz modernizację przedsiębiorstw, w tym działania B+R. Pierwsze nabory: II połowa 2026 r.
Fundusze Europejskie dla regionów — dual-use w programach wojewódzkich
To najszybciej uruchamiany strumień wsparcia. W ramach przeglądu śródokresowego polityki spójności każde województwo może przesunąć do ok. 10% swojej alokacji na priorytety bezpieczeństwa, odporności i obronności — po zatwierdzeniu zmian przez Komisję Europejską (pierwsze decyzje zapadły na przełomie lutego i marca 2026 r.). Dedykowane priorytety wprowadziło ok. 12 z 16 województw, a pierwsze nabory dla firm planowane są głównie na II–IV kwartał 2026 r.
📌 Wewnątrz programów funkcjonują dwa strumienie. Część środków trafia w trybie niekonkurencyjnym do infrastruktury publicznej (schrony, szpitale, OSP, lotniska, mobilność wojskowa) i nie jest dostępna dla firm. Dla przedsiębiorstw kluczowe są wydzielone działania nakierowane na wsparcie firm obronnych i projektów dual-use (inwestycje produkcyjne, B+R, infrastruktura B+R, komercjalizacja).
Lubelskie
Łączny budżet ponad 1 mld zł na obronność i bezpieczeństwo. Dla przedsiębiorstw przewidziano Działanie 14.1, które dzieli się na: 1.Wsparcie przedsiębiorstw, działających w branży bezpieczeństwa i obronności poprzez dofinansowanie projektów dotyczących linii produkcyjnych, zakupu technologii, produkcji i usług w zakresie bezpieczeństwa i obronności, w tym cyberbezpieczeństwa. (firmy z sektora obronnego — wymagana koncesja MON). 2. Zwiększanie potencjału przemysłowego, usługowego przedsiębiorstw w celu wspierania produktów i usług podwójnego zastosowania (projekty dual-use bez koncesji — maks. 10 mln zł bezzwrotnej dotacji). O dofinansowanie mogą aplikować MŚP i Duże przedsiębiorstwa w terminie od 2026-07-23 do 2026-09-15. Łączny budżet konkursu 127,6 mln zł
Podkarpackie
Region „wschodniego obszaru przygranicznego UE" — 290 mln EUR (ponad 1,2 mld zł, 12,8% programu) na pięć priorytetów. Dla firm kluczowe „Inwestycje dla bezpieczeństwa i obrony" (~84,4 mln EUR), m.in.: 1. Wsparcie MŚP i dużych firm do inwestycji w rozwój potencjału produkcyjnego i technologicznego przeds. działających obszarze bezpieczeństwa i obronności, 2. Wsparcie MŚP i dużych firm do inwestycji w rozwój produktów, usług i technologii o podwójnym zastosowaniu. 3. Wsparcie MŚP i dużych firm do działalności badawczo-rozwojowej (B+R) w tym infrastruktury B+R oraz testowej np. laboratoria, linie pilotażowe, instalacje demonstracyjne, mikropoligony, huby technologiczne w obszarach istotnych dla obronności i bezpieczeństwa.potencjał produkcyjny, dual-use, B+R, wsparcie MŚP. Nabory: 2026 r.
Śląskie
KE zatwierdziła zmiany 4 marca 2026 r. — 377,8 mln EUR (ok. 1,6 mld zł) w trzech priorytetach. Dla firm istotny Priorytet XV „Zwiększenie potencjału przemysłu obronnego" (dual-use, zdolności obronne). Nabory: 2026 r.
Lubuskie
KE zatwierdziła program w marcu 2026 r. — 417 mln zł (10% alokacji). Komponent obronnościowy obejmuje inwestycje w obronność, infrastrukturę dual-use oraz gotowość cywilną, z częścią gospodarczą dostępną dla firm. Nabory: 2026 r.
Podlaskie
Region graniczny — 173 mln EUR (ok. 740 mln zł), program obowiązuje od marca 2026 r. Dla firm pula ok. 34 mln EUR w ramach RSO1.7. Zwiększanie zdolności przemysłowych w celu wspierania zdolności obronnych - wsparcie działalności badawczo-rozwojowej, a także wdrożenie wyników prac B+R dotyczące innowacyjnych technologii w obszarach kluczowych dla bezpieczeństwa regionu. Priorytetami będą obszary takie jak technologie cyfrowe, cyberbezpieczeństwo, sztuczna inteligencja, uczenie maszynowe, nowoczesne metody obróbki metali, biomedycyna cyfrowa, bezzałogowe statki powietrzne.. Konkursy od II kwartału 2026 r.
Świętokrzyskie
Łącznie ok. 616 mln zł (147 mln EUR). Dla firm Priorytet 13 „Zwiększanie potencjału przemysłu obronnego" — ok. 220 mln zł, z czego ok. 130 mln zł na zdolności wytwórcze, w tym produkty dual-use. Pierwsze nabory dla firm: czerwiec 2026 r.
Wielkopolskie
KE zatwierdziła dwa nowe priorytety o wartości blisko 208 mln EUR. Pierwszy (ok. 41,3 mln EUR) obejmuje technologie dual-use i transfer technologii; instrumenty finansowe zastąpiono dotacjami, a dofinansowanie podniesiono z 70% do 80%. Konkursy: II kwartał 2026 r.
Dolnośląskie
W programie funkcjonuje Działanie 14.1 „Technologie strategiczne dla Dolnego Śląska", a 1 czerwca 2026 r. Komitet Monitorujący zatwierdził kryteria dla Działania 15.1 „Infrastruktura bezpieczeństwa cywilnego". Nabory uruchamiane w 2026 r.
Łódzkie
Planowany konkurs regionalny dla firm dual-use: inwestycje produkcyjne, projekty B+R na poziomach TRL 4–9, infrastruktura B+R, komercjalizacja i integracja z europejskimi łańcuchami dostaw. Planowany termin: II–III kwartał 2026 r.
Pozostałe województwa
Kujawsko-pomorskie, opolskie, pomorskie i zachodniopomorskie znajdują się w grupie regionów wprowadzających priorytety dual-use, ale ich szczegółowe parametry dla firm są jeszcze na etapie publikacji. Mazowieckie, małopolskie i warmińsko-mazurskie pozostają — według dostępnych źródeł — poza dedykowanymi priorytetami dual-use lub kierują środki głównie do sektora publicznego.
| Województwo |
Pula na bezpieczeństwo/obronność |
Wsparcie dla firm / dual-use |
Status (czerwiec 2026) |
| Lubelskie |
ponad 1 mld zł |
Dz. 14.1 Typ 2 — dual-use bez koncesji, do 10 mln zł |
zatwierdzone — II kw. 2026 |
| Podkarpackie |
290 mln EUR (~1,2 mld zł) |
~360 mln zł — produkcja, dual-use, B+R; Dolina Dronowa |
zatwierdzone — 2026 |
| Śląskie |
377,8 mln EUR (~1,6 mld zł) |
Priorytet XV — przemysł obronny / dual-use |
zatwierdzone — 2026 |
| Lubuskie |
417 mln zł |
obronność/dual-use + komponent gospodarczy |
zatwierdzone — 2026 |
| Podlaskie |
173 mln EUR (~740 mln zł) |
~34 mln EUR — dual use (B+R i wdrożenia) |
zatwierdzone — od II kw. 2026 |
| Świętokrzyskie |
616 mln zł (147 mln EUR) |
Priorytet 13 — przemysł obronny/dual-use (~220 mln zł) |
zatwierdzone — VI 2026 |
| Wielkopolskie |
~208 mln EUR (2 priorytety) |
dual-use / transfer technologii (~41,3 mln EUR) |
zatwierdzone — II kw. 2026 |
| Dolnośląskie |
w toku (Priorytet 14 rozszerzony) |
Dz. 14.1 Technologie strategiczne, 15.1 bezp. cywilne |
kryteria zatwierdzone (VI 2026) |
| Łódzkie |
w finalizacji |
konkurs dual-use (inwestycje + B+R TRL 4–9) |
planowane — II–III kw. 2026 |
| Kujawsko-pomorskie |
- |
priorytet w przygotowaniu |
planowane |
| Opolskie |
- |
priorytet w przygotowaniu |
planowane |
| Pomorskie |
- |
priorytet w przygotowaniu |
planowane |
| Zachodniopomorskie |
- |
priorytet w przygotowaniu |
planowane |
| Małopolskie |
- |
dual-use zapowiadany, parametry niepotwierdzone |
planowane |
⚠️ Mapa zmienia się niemal co miesiąc — kolejne komitety monitorujące zatwierdzają zapisy i kryteria. Przed przygotowaniem projektu zweryfikuj aktualny Szczegółowy Opis Priorytetów (SZOP) i harmonogram naborów swojego regionu.
Poziom unijny — EDIP i EDF
Dwa instrumenty unijne adresują projekty o jednoznacznie obronnym charakterze i wymagają współpracy międzynarodowej.
EDIP (European Defence Industry Programme) — pierwszy unijny program przemysłu obronnego, przyjęty przez Radę 8 grudnia 2025 r. Budżet to 1,5 mld EUR w grantach na lata 2025–2027 (z czego 300 mln EUR na Instrument Wsparcia Ukrainy). Wspiera m.in. wspólne zamówienia obronne (min. 3 państwa, w tym min. 2 członkowskie) oraz Europejskie Projekty Obronne Wspólnego Zainteresowania (EDPCI, ok. 325 mln EUR). Obowiązuje zasada „kupuj europejskie" — min. 70% komponentów z UE lub państw stowarzyszonych. Pierwszy nabór na wspólne zamówienia zamyka się w październiku 2026 r., drugi w lutym 2027 r.
EDF (European Defence Fund) — flagowy unijny fundusz na B+R w obronności, z budżetem 8 mld EUR na lata 2021–2027. Program prac na 2026 r. to ok. 1 mld EUR w 10 naborach (31 tematów). Beneficjentami mogą być firmy każdej wielkości, uczelnie i organizacje badawcze; wymagane jest konsorcjum min. 3 podmiotów z 3 państw (dla technologii przełomowych — 2). Projekty tematyczne: ok. 10–100 mln EUR; otwarte: do 6 mln EUR, z dedykowanymi ścieżkami dla MŚP. Termin składania wniosków: zasadniczo 29 września 2026 r.
⚠️ EDIP i EDF wymagają partnerstw międzynarodowych i rygorystycznych wymogów bezpieczeństwa informacji — dla polskiej firmy oznacza to wejście w konsorcjum europejskie z odpowiednim wyprzedzeniem.
Programy dual-use 2026 — zestawienie zbiorcze
| Program |
Beneficjent |
Forma wsparcia |
Maks. wsparcie / budżet |
Harmonogram |
| STEP — obszar obronny/dual-use |
MŚP, duże firmy (wytwórcy) |
Dotacja inwestycyjna |
do 140 mln zł (wkład 25%); pula ~500 mln zł |
II poł. 2026 |
| Kredyt na produkty dual-use (BGK) |
MŚP, small-mid/midcap (≤3000 os.) |
Kredyt + premia (refundacja kapitału) |
do 70% kosztów netto (min. 3 mln zł) |
IV kw. 2026 (konsultacje) |
| FBiO (KPO) |
MŚP, duże, start-upy |
Pożyczki BGK + wejścia kapitałowe |
11,2 mld zł dla firm (z 22,4 mld zł) |
II poł. 2026 |
| FE dla regionów (9+ województw) |
MŚP i duże; część bez koncesji |
Bezzwrotne dotacje (regionalnie) |
np. lubelskie do 10 mln zł; pule 0,4–1,6 mld zł |
II–IV kw. 2026 |
| EDIP |
podmioty UE, Norwegia, Ukraina (konsorcja) |
Granty / wspólne zamówienia |
1,5 mld EUR (2025–2027) |
nabory X.2026 / II.2027 |
| EDF |
firmy, uczelnie, jednostki badawcze (konsorcja) |
Granty ryczałtowe (B+R) |
10–100 mln EUR / WP 2026 ok. 1 mld EUR |
termin 29.09.2026 |
Co Twoja firma powinna zrobić teraz
Większość programów jest na etapie konsultacji lub finalizacji, ale to bardzo dobry moment do rozpoczęcia przygotowań do aplikowania. Od ogłoszenia konkursu do zakończenia naboru będzie zbyt mało czasu na przygotowanie dobrego wniosku. Co powinieneś zrobić teraz?
- Oceń kwalifikowalność dual-use: sprawdź, czy Twój produkt lub technologia może mieć zastosowanie w obszarze bezpieczeństwa lub obronności. Dla Kredytu BGK zweryfikuj zgodność z Załącznikiem I do Rozporządzenia (UE) 2021/821.
- Dobierz właściwy instrument: duże inwestycje produkcyjne → STEP lub Kredyt BGK; B+R z komponentem obronnym → Ścieżka SMART lub EDF; szybsze, mniejsze projekty → programy regionalne; finansowanie kapitałowe/pożyczkowe → FBiO.
- Przygotuj dokumentację z wyprzedzeniem: analiza techniczno-rynkowa potwierdzająca podwójne zastosowanie, uregulowane prawa IP, a dla EDIP/EDF — partnerzy konsorcjalni z innych państw UE.
- Monitoruj harmonogramy: funduszeeuropejskie.gov.pl, BGK oraz portal KE ds. przemysłu obronnego.
Czytaj