Rewolucja w konkursie Ścieżka SMART 2026 czy tylko kosmetyczne zmiany? – analiza i praktyczne wskazówki dla wnioskodawców

W nowej edycji instrumentu Ścieżka SMART, zarówno dla firm MŚP jak i dużych przedsiębiorstw oraz konsorcjów wprowadzone zostały najbardziej znaczące zmiany w dokumentacji aplikacyjnej, które obowiązują już od najbliższego konkursu dla MŚP aplikujących samodzielnie. Co to oznacza dla wnioskodawców? W niniejszym artykule dokonujemy podsumowania zmian.

Dotychczas Wnioskodawcy konstruowali projekt w oparciu o 7 modułów: B+R, wdrożenie innowacji, infrastruktura B+R, cyfryzacja, zazielenienie, internacjonalizacja oraz kompetencje. Każdy moduł miał własne kryteria obligatoryjne i rankingujące, a Wnioskodawca musiał zapewnić spełnienie limitów udziału poszczególnych modułów w całkowitej wartości projektu.

W tegorocznych konkursach odchodzi się od tego schematu – znikają moduły infrastruktura B+R, cyfryzacja i zazielenienie, a wnioskodawcy zarówno MŚP jak i duże firmy mogą aplikować o dofinansowanie wyłącznie w konkursie dedykowanym dla projektów badawczo-rozwojowych (dawny moduł B+R) lub osobnym konkursie dedykowanym dla projektów wdrożenia wyników prac B+R. W ramach projektu B+R jest możliwość zaplanowania wydatków związanych z umiędzynarodowieniem/ochroną własności przemysłowej oraz podnoszeniem kompetencji zespołu projektowego (do 15% kosztów kwalifikowanych). Wszystkie elementy oceniane są łącznie – jako jeden spójny projekt.

• Uproszczenie dokumentacji aplikacyjnej i zasad realizacji projektów na wzór sprawdzonych już w poprzedniej perspektywie finansowej (POIR) naszym zdaniem przyspieszy ocenę wniosków
• Usunięcie modułu infrastruktura B+R oznacza, że nie ma już możliwości dofinansowania nakładów na aparaturę badawczą.

W konkursach Ścieżka SMART 2026 dotyczących projektów B+R na I etapie oceny weryfikowane będą jedynie dwa kryteria: Kwalifikowalność wnioskodawcy oraz Charakter badawczo-rozwojowy projektu. W przeciwieństwie do poprzednich edycji konkursu, na tym etapie nie będzie weryfikowana nowość rezultatów oraz opisujące ją wskaźniki innowacyjności. Analogicznych zmian należy się spodziewać również w konkursach dot. wdrożenia innowacji.

 

• Mniejsze ryzyko negatywnej oceny – problematyczne kryterium innowacyjności oceniane będzie na II etapie, dzięki czemu Wnioskodawca będzie miał szansę na rozwianie ew. wątpliwości ekspertów na panelu oraz poprawę wniosku o dofinansowanie w tym zakresie.

 

W tegorocznych edycjach konkursów Wnioskodawca będzie mógł uzyskać maksymalnie 22 punkty. Warunkiem rekomendowania do dofinansowania jest spełnienie wszystkich kryteriów obligatoryjnych i uzyskanie min. po 3 punkty w kryteriach punktowanych: innowacyjność rezultatu projektu, potencjał do wdrożenia wyników projektu oraz plan i wydatki projektu.

 

Największe zmiany wprowadzone zostały w kryterium dot. Innowacyjności projektu – wynikają przede wszystkim z odejścia od struktury modułowej projektu. Obecnie wymagane jest, aby w projekcie występowała co najmniej jedna innowacja produktowa lub w procesie biznesowym na poziomie min. krajowym poprawnie opisana wskaźnikami innowacji – za spełnienie ww. warunku Wnioskodawca otrzymuje 3 pkt. Dodatkowo w ramach kryterium można uzyskać:

• 4 pkt – jeżeli innowacja występująca w projekcie ma potencjał do transformacji rynku docelowego i/lub wykreowania nowego rynku,
• 2 pkt – jeżeli innowacja występująca w projekcie jest innowacją cyfrową lub ekoinnowacją lub innowacją, której głównym przeznaczeniem jest pozytywny wpływ dla: jakości życia społeczeństwa lub włączenia społecznego, w tym dostępności lub poziomu zdrowia.

Ponadto, zgodnie z nowymi kryteriami, premiowane będą projekty, które:

• Zakładają wdrożenie wyników prac B+R we własnej działalności Wnioskodawcy (2 pkt) lub wdrożenie wyników na terytorium RP w przypadku pozostałych form wdrożenia (1 pkt),
• Zakładają zabezpieczenie wyników prac B+R w formie patentu lub wzoru użytkowego lub wzoru przemysłowego, pod warunkiem, że Wnioskodawca przewidział koszty uzyskania takiej ochrony w projekcie (2 pkt),
• W których prace rozwojowe stanowią >50% kosztów kwalifikowanych prac B+R bez kosztów pośrednich (1 pkt),
• W których wartość prac realizowanych na zasadzie podwykonawstwa nie przekracza 25% kosztów kwalifikowanych projektu.

Podobnie, jak w poprzedniej edycji konkursu, możliwe będzie uzyskanie dodatkowego punktu za realizację projektu na Obszarze Strategicznej Interwencji, natomiast nie będą już premiowane projekty zakładające współpracę z organizacją badawczą lub pozarządową.

 

• W dotychczas rozstrzygniętych konkursach liczba uzyskanych punktów w kryteriach rankingujących nie wpływała na wybór projektów do dofinansowania, decydowało o tym spełnienie kryteriów obligatoryjnych. Roszady w punktacji w obecnych kryteriach mają charakter porządkujący i nie zmieniają istotnie sposobu oceny wniosków, zatem w naszej opinii w dalszym ciągu o sukcesie będą decydowały kryteria obligatoryjne i minimum punktowe jakie należy uzyskać w kryteriach innowacyjność rezultatu projektu, potencjał do wdrożenia wyników projektu oraz plan i wydatki projektu.

• Okres kwalifikowania wydatków został wydłużony do 31 grudnia 2030 roku
• Z katalogu wydatków kwalifikowanych w bieżącym konkursie definitywnie zniknął leasing.
• Organizatorzy konkursu przewidzieli możliwość późniejszego dostarczenia modelu finansowego – w terminie 10 dni od opublikowania pozytywnego wyniku I etapu oceny. Należy zwrócić uwagę, że Wnioskodawca nadal zobowiązany jest do przedstawienia analizy opłacalności w projekcie, tym samym zmiana nie wpływa znacząco na czasochłonność przygotowania projektu do I etapu oceny.
• Na liście wymaganych załączników, obok dokumentów potwierdzających zdolność do sfinansowania wkładu własnego wymaganych już w ostatnich konkursach, pojawiły się również dokumenty potwierdzające posiadanie praw własności intelektualnej niezbędnych do przeprowadzenia prac B+R oraz dokumenty potwierdzające wybór podwykonawcy prac B+R (umowa warunkowa) – obowiązek dołączenia ww. dokumentów uzależniony będzie od założeń i zakresu projektu.

Zmiany w kryteriach oceny Ścieżki SMART 2026 nie zmieniają istotnie sposobu oceny wniosków, a ilość punktów nie będzie miała dużego znaczenia w sukcesie projektu.  Zadbaj szczególnie o spójność narracji projektu – od potrzeby rynkowej przez innowację, która lepiej - poprzez mierzalne korzyści - adresuje tą potrzebę niż rozwiązania konkurencyjne, a także plan realizacji projektu (rzetelny kosztorys, adekwatne zasoby, w tym finansowe, ocena ryzyka) aż po wiarygodny model komercjalizacji. Niezależnie od branży albo tego czy projekt dotyczy innowacji przełomowej, ekoinnowacji czy innowacji cyfrowej, to spójna, prosta narracja odpowiadająca na powyższą logikę projektu jest wciąż fundamentem dobrego wniosku o dofinansowanie.

Nasz zespół ekspertów ds. dotacji unijnych i projektów B+R pomoże Ci zbudować wniosek, który znacząco zwiększy Twoje szanse na sukces.

Skontaktuj się z nami już dziś i sprawdź, czy Twój pomysł ma szansę na dofinansowanie w naborze 2026.