EIC Pathfinder - dla kogo i na jakie projekty jest to program?

Rozważasz EIC Pathfinder dla swojej technologii? Skontaktuj się z Innology — pomożemy ocenić szanse projektu i przygotować wniosek.

 

Większość europejskich instrumentów dotacyjnych finansuje innowacje, które są już na zaawansowanym etapie — prototypy, demonstratory, wdrożenia. Dla projektów, które chcą zbadać coś fundamentalnie nowego — zjawisko, które może dopiero za kilka lat stać się technologią — dostęp do finansowania jest znacznie trudniejszy. EIC Pathfinder wypełnia tę lukę: jest programem zaprojektowanym z myślą o badaczach i firmach, które podejmują ryzyko naukowe na samym początku krzywej dojrzałości technologicznej.

EIC Pathfinder jest pierwszym z trzech instrumentów Europejskiej Rady ds. Innowacji, obok EIC Transition i EIC Accelerator. Trzy instrumenty tworzą spójną ścieżkę finansowania technologii — od fazy badawczej aż do komercjalizacji i skalowania rynkowego.

Logika Pathfindera jest ściśle związana z TRL. Program finansuje projekty, w których technologia jest na etapie koncepcji, weryfikacji zasady działania (proof of concept) lub wczesnego prototypu laboratoryjnego — czyli od TRL 1 do TRL 4. To moment, gdy nie wiadomo jeszcze, czy zjawisko naukowe da się w ogóle opanować i przekształcić w działające rozwiązanie. EIC celowo finansuje ten etap właśnie dlatego, że prywatny kapitał rzadko sięga tak daleko wstecz na krzywej dojrzałości.

Kluczowa różnica między EIC Pathfinder a krajowymi instrumentami B+R takimi jak Ścieżka SMART czy programy strategiczne NCBR polega na tym, że Pathfinder jest programem transnarodowym — wymaga konsorcjum z co najmniej trzech różnych krajów — i kładzie nacisk na przełomowość, a nie na innowacyjność w skali kraju. EIC szuka projektów, które mogą zmienić całe gałęzie przemysłu lub otworzyć nowe pola technologiczne, a nie kolejnych ulepszeń istniejących produktów.

EIC Pathfinder jest dostępny w dwóch wariantach konkursowych, które różnią się zakresem tematycznym.

Pathfinder Open nie ma z góry zdefiniowanych priorytetów tematycznych. Jest otwarty na projekty z dowolnej dziedziny nauki i technologii — warunkiem jest przełomowość podejścia i potencjał do wytworzenia zupełnie nowej klasy rozwiązań technologicznych. To ścieżka dla konsorcjów, które identyfikują własny, unikalny kierunek badawczy i chcą swobodnie definiować zakres projektu.

Pathfinder Challenges koncentruje się na z góry zdefiniowanych przez Komisję Europejską wyzwaniach technologicznych i strategicznych — tzw. challenges. Każdy nabór w ramach Challenges ogłasza konkretne tematy, w których EIC chce stymulować badania przełomowe. Challenges bywa bardziej wymagający w zakresie dopasowania projektu do ogłoszonego tematu, ale pozwala precyzyjnie targetować wsparcie na obszary uznane za priorytetowe dla europejskiej suwerenności technologicznej i konkurencyjności.

 

📌 W praktyce: jeśli projekt jest naprawdę przełomowy i unikalny, Pathfinder Open daje większą swobodę. Jeśli natomiast projekt naturalnie wpisuje się w ogłoszone przez EIC wyzwanie — Challenges może dawać wyższy współczynnik sukcesu, ponieważ pula projektów konkuruje tylko z innymi wnioskami w tym samym temacie.

O grant EIC Pathfinder może ubiegać się konsorcjum złożone z co najmniej 3 niezależnych podmiotów z co najmniej 3 różnych krajów stowarzyszonych z programem Horyzont Europa. Polska jest krajem stowarzyszonym, co oznacza, że polskie firmy i instytucje badawcze mogą w pełni uczestniczyć zarówno jako lider, jak i partner konsorcjum.

W skład konsorcjum mogą wchodzić wszystkie typy podmiotów: przedsiębiorstwa MŚP, mid-caps i duże firmy, uczelnie wyższe, instytuty badawcze, organizacje badawcze i inne podmioty prawa publicznego lub prywatnego. Nie ma ograniczeń co do sektora ani obszaru technologicznego — poza wymogiem przełomowości.

Podmiotom zainteresowanym programem warto wiedzieć, że Pathfinder to instrument wymagający budowania sieci kontaktów i partnerów w Europie. Znalezienie właściwych partnerów komplementarnych pod względem kompetencji naukowych i technicznych jest elementem, który należy zaplanować z wyprzedzeniem — często kilka miesięcy przed ogłoszeniem naboru.

Maksymalny grant wynosi 3 mln EUR przy intensywności dofinansowania na poziomie 100% kosztów kwalifikowanych. Oznacza to, że konsorcjum nie jest zobowiązane do wniesienia wkładu własnego — całość budżetu prac B+R może być pokryta z grantu.

Projekt powinien prowadzić technologię z wyjściowego TRL 1–2 do TRL 3–4, co oznacza przejście od koncepcji naukowej przez weryfikację zasady działania do wczesnej walidacji laboratoryjnej. Maksymalny czas realizacji projektu wynosi zwykle 36–48 miesięcy w zależności od warunków konkretnego naboru.

Koszty kwalifikowane obejmują przede wszystkim wynagrodzenia zespołu badawczego, koszty podwykonawstwa, aparaturę i materiały niezbędne do prowadzenia badań, koszty delegacji i uczestnictwa w konferencjach oraz koszty pośrednie rozliczane ryczałtem (25% kosztów bezpośrednich z wyłączeniem podwykonawstwa).

Wnioski w EIC Pathfinder są oceniane przez panel niezależnych ekspertów według trzech kryteriów, które stanowią standard dla wszystkich instrumentów EIC.

Excellence to ocena jakości naukowej i technicznej projektu. Eksperci weryfikują, czy projekt rzeczywiście wnosi nowe elementy do stanu wiedzy, czy podejście badawcze jest nowatorskie i rygorystyczne, czy konsorcjum posiada kompetencje naukowe niezbędne do realizacji zaplanowanych prac i czy plan badań jest wewnętrznie spójny i wykonalny. W Pathfinderze kryterium Excellence jest szczególnie ważne — program z założenia finansuje projekty o wysokim ryzyku naukowym, więc oceniający szukają autentycznej nowości, a nie iteracji na istniejących podejściach.

Impact dotyczy potencjalnego wpływu wyników projektu. W kontekście Pathfindera oznacza to nie tyle gotowość do wdrożenia rynkowego (projekt jest zbyt wczesny na ten etap), ile wizję długoterminowych zastosowań wyników oraz wkład w budowanie europejskiego przywództwa technologicznego. Projekt powinien opisywać, jaką klasę technologii lub nowych możliwości może otworzyć sukces badań.

Implementation ocenia plan realizacji: czy harmonogram jest realistyczny, czy konsorcjum ma odpowiednie zasoby i infrastrukturę, jak podzielone są role między partnerami i jak zarządzane jest ryzyko badawcze. W konsorcjach transnarodowych oceniający zwracają uwagę na komplementarność kompetencji partnerów — każdy powinien wnosić unikalną wartość, a nie powielać zakresu pracy innych.

Nabory w EIC Pathfinder odbywają się cyklicznie, zwykle raz lub dwa razy w roku, odrębnie dla wariantu Open i Challenges. Wnioski składa się wyłącznie przez platformę Funding & Tenders Portal Komisji Europejskiej.

Proces oceny jest jednoetapowy: konsorcjum składa pełny wniosek, który następnie oceniany jest zdalnie przez panel ekspertów. Najwyżej ocenione projekty mogą być zapraszane na rozmowę panelową (w niektórych naborach — zależy od regulaminu danego naboru). Wyniki są zazwyczaj ogłaszane w ciągu 5–6 miesięcy od zamknięcia naboru.

Aktualne terminy naborów EIC Pathfinder Open i Challenges na rok 2026 należy weryfikować bezpośrednio na stronie eic.ec.europa.eu, ponieważ Komisja Europejska ogłasza harmonogram na dany rok w ramach rocznego programu pracy EIC (EIC Work Programme).

 

📌 Praktyczna wskazówka: w programach EIC szczególną rolę odgrywa etap przygotowania projektu. Wniosek powinien być przygotowany przez zespół posiadający zarówno głębokie kompetencje technologiczne, jak i doświadczenie w pisaniu europejskich grantów badawczych. EIC kładzie silny nacisk na jakość narracji i spójność między częścią naukową a wizją długoterminowego wpływu.

Program jest atrakcyjny dla konsorcjów, które pracują nad technologiami głębokimi (deep-tech) na wczesnym etapie — grupami badawczymi z uczelni i instytutów, które chcą połączyć siły z firmami technologicznymi zainteresowanymi przyszłościowym kierunkiem badań, startupami deep-tech budowanymi wokół nowatorskiego odkrycia naukowego, a także firmami, które identyfikują strategiczną niszę technologiczną i chcą dofinansować jej eksplorację od podstaw naukowych.

EIC Pathfinder nie jest programem dla firm szukających finansowania na projekt, który już wiedzą, jak zrealizować. Jest dla tych, którzy stawiają ambitne pytanie badawcze i potrzebują czasu i środków, żeby znaleźć odpowiedź.

EIC Pathfinder to do 3 mln EUR na 100% kosztów przełomowych badań od TRL 1 do TRL 4 — wyłącznie dla konsorcjów transnarodowych (min. 3 podmioty z min. 3 krajów stowarzyszonych).

Kluczowe punkty: projekt musi być przełomowy i wnosić nowe elementy do stanu wiedzy — innowacyjność produktowa nie wystarczy. Konsorcjum wymaga starannego doboru partnerów komplementarnych z różnych krajów europejskich. Kryteria Excellence, Impact i Implementation są równoważne — słabość w którymkolwiek dyskwalifikuje projekt. Aktualne terminy naborów należy weryfikować na eic.ec.europa.eu.

Jeśli chcesz sprawdzić, czy Twój projekt i potencjalne konsorcjum mają szansę w programie EIC Pathfinder, skontaktuj się z zespołem Innology.