EIC Pathfinder - dla kogo i na jakie projekty jest to program?

 

Większość europejskich instrumentów dotacyjnych finansuje innowacje, które są już na zaawansowanym etapie — prototypy, demonstratory, wdrożenia. Dla projektów, które chcą zbadać coś fundamentalnie nowego — zjawisko, które może dopiero za kilka lat stać się technologią — dostęp do finansowania jest znacznie trudniejszy. EIC Pathfinder wypełnia tę lukę: jest programem zaprojektowanym z myślą o badaczach i firmach, które podejmują ryzyko naukowe na samym początku krzywej dojrzałości technologicznej.

EIC Pathfinder jest pierwszym z trzech instrumentów Europejskiej Rady ds. Innowacji, obok EIC Transition i EIC Accelerator. Trzy instrumenty tworzą spójną ścieżkę finansowania technologii — od fazy badawczej aż do komercjalizacji i skalowania rynkowego.

Logika Pathfindera jest ściśle związana z TRL. Program finansuje projekty, w których technologia jest na etapie koncepcji, weryfikacji zasady działania (proof of concept) lub wczesnego prototypu laboratoryjnego — czyli od TRL 1 do TRL 4. To moment, gdy nie wiadomo jeszcze, czy zjawisko naukowe da się w ogóle opanować i przekształcić w działające rozwiązanie. EIC celowo finansuje ten etap właśnie dlatego, że prywatny kapitał rzadko sięga tak daleko wstecz na krzywej dojrzałości.

Kluczowa różnica między EIC Pathfinder a krajowymi instrumentami B+R takimi jak Ścieżka SMART czy programy strategiczne NCBR polega na tym, że Pathfinder jest programem transnarodowym — wymaga konsorcjum z co najmniej trzech różnych krajów — i kładzie nacisk na przełomowość, a nie na innowacyjność w skali kraju.

EIC Pathfinder jest dostępny w dwóch wariantach konkursowych, które różnią się zakresem tematycznym.

Pathfinder Open nie ma z góry zdefiniowanych priorytetów tematycznych. Jest otwarty na projekty z dowolnej dziedziny nauki i technologii — warunkiem jest przełomowość podejścia i potencjał do wytworzenia zupełnie nowej klasy rozwiązań technologicznych.

Pathfinder Challenges koncentruje się na z góry zdefiniowanych przez Komisję Europejską wyzwaniach technologicznych i strategicznych — tzw. challenges. Każdy nabór w ramach Challenges ogłasza konkretne tematy, w których EIC chce stymulować badania przełomowe.

 

📌 W praktyce: jeśli projekt jest naprawdę przełomowy i unikalny, Pathfinder Open daje większą swobodę. Jeśli natomiast projekt naturalnie wpisuje się w ogłoszone przez EIC wyzwanie — Challenges może dawać wyższy współczynnik sukcesu.

O grant EIC Pathfinder może ubiegać się konsorcjum złożone z co najmniej 3 niezależnych podmiotów z co najmniej 3 różnych krajów stowarzyszonych z programem Horyzont Europa. Polska jest krajem stowarzyszonym, co oznacza, że polskie firmy i instytucje badawcze mogą w pełni uczestniczyć zarówno jako lider, jak i partner konsorcjum.

W skład konsorcjum mogą wchodzić wszystkie typy podmiotów: przedsiębiorstwa MŚP, mid-caps i duże firmy, uczelnie wyższe, instytuty badawcze, organizacje badawcze i inne podmioty prawa publicznego lub prywatnego.

Maksymalny grant wynosi 3 mln EUR przy intensywności dofinansowania na poziomie 100% kosztów kwalifikowanych. Oznacza to, że konsorcjum nie jest zobowiązane do wniesienia wkładu własnego — całość budżetu prac B+R może być pokryta z grantu.

Projekt powinien prowadzić technologię z wyjściowego TRL 1–2 do TRL 3–4. Maksymalny czas realizacji projektu wynosi zwykle 36–48 miesięcy.

Koszty kwalifikowane obejmują przede wszystkim wynagrodzenia zespołu badawczego, koszty podwykonawstwa, aparaturę i materiały niezbędne do prowadzenia badań, koszty delegacji oraz koszty pośrednie (25% ryczałt).

Wnioski w EIC Pathfinder są oceniane według trzech kryteriów:

Excellence: ocena jakości naukowej i technicznej projektu. Eksperci szukają autentycznej nowości i przełomowości, a nie tylko iteracji istniejących rozwiązań.

Impact: wizja długoterminowych zastosowań wyników oraz wkład w budowanie europejskiego przywództwa technologicznego.

Implementation: ocena planu realizacji, harmonogramu, zasobów oraz komplementarności kompetencji partnerów w konsorcjum.

Nabory w EIC Pathfinder odbywają się cyklicznie. Wnioski składa się przez platformę Funding & Tenders Portal Komisji Europejskiej. Proces oceny jest zazwyczaj jednoetapowy i trwa około 5–6 miesięcy. Aktualne terminy naborów należy weryfikować na eic.ec.europa.eu.

 

📌 Praktyczna wskazówka: wniosek powinien być przygotowany przez zespół posiadający zarówno głębokie kompetencje technologiczne, jak i doświadczenie w pisaniu europejskich grantów badawczych.